Tại sao người Nhật sống thọ ?

Tại sao người Nhật sống thọ ?

 Theo báo cáo năm 2006 của WHO (Cơ quan Bảo kin Thế gii), tui th bình quân ca người Nht năm 2004 là 82 tuổi, tiếp tc duy trì v trí s 1 thế gii. Năm 2003, Monaco và San Marino có tuổi th bình quân 81 tui, năm 2004 đã cao lên bằng 82 tui ngang hàng vi Nht. N gii Nht có tuổi thọ trung bình 86 tui, đơn độc đứng đầu thế gii; nam gii Nht có tui th trung bình 79 tui ngang hàng vi San Marino và Iceland. Các tiu quc Âu châu đang tăng tuổi th trung bình. Theo y ban Dân s - Gia đình và Trẻ em, tui th trung bình ca nước ta là 71.3 tui năm 2005, kém NB khoảng 10 tui.Sau đây người viết xin phân tích mt s nguyên nhân ca s trường th ca người Nht. 

 I. Cách ăn uống ca người Nht

 
Người Nht có truyn thng ăn uống theo kiu dưỡng sinh. Sau mt đêm nghỉ ngơi, cơ thể d tiếp thu các dưỡng cht cn thiết vào bui sáng. Vì vy, người Nht thường ăn no rồi mi ri nhà đi làm. Bữa ăn sáng truyền thng ca người Nht gm cơm, súp đậu tương (Miso), cá (tươi hoặc khô) nướng, rong bin xy khô (Nori), trng sng hoc p la, mơ muối (Umeboshi),... Người Nht thích ăn trứng sng như sau : Đập 1 qu trng tươi vào chén nhỏ ri quy đều c lòng trng và lòng đỏ vi mt ít Sho-yu (nước tương Nhật làm bng đậu tương, giống như tầu v yu); sau đó trộn vô cơm nóng. Bữa trưa, họ thường ăn ngoài tương đối đơn giản (mì nước hoc mì sào; cơm với cá nướng hoc tht nướng hoc sào vi rau, súp đậu tương ...) vì giờ ngh trưa chỉ có 1 giđồng h
 
                                                                                    
 
 
Buổi chiu người Nht ăn uống đầy đủ hơn. Nguyên tắc chính ca thc đơn NB là ăn nhiều th mi th mt ít : mi ngày nên ăn trên 30 loại thc phm khác nhau (Mm, mui, hành ti đều tính là mt loi). Người Nht thích ăn cá sống còn gi là Sashimi. Có mt câu truyn thú v v tp quán ăn cá sống ca người Nht như sau : Biết người Nht thích ăn cá, một người nước ngoài hi bn mình “Trong các món cá, anh thích món nào nht?”. Người bn Nht tr li “Sau khi tìm đủ mi cách nu món cá, chúng tôi nghim ra rng không nu gì c là ngon nht khi cá tươi! Chúng tôi chỉ nu nướng khi cá không còn đủ tươi mà thôi!” Người Nht thích ăn Sashimi cá biển trong đó cá ngừđại dương được ưa chuộng nht : Lc hết xương cá rồi ct thành tng lát mng nh va ăn, rồi chm vi Sho-yu có chế mt tc xanh (Wasabi). Ngoài ra, Sashimi được ăn kèm với lá tía tô st nh, c ci thái hay bào nh và gng non ngâm chua ngt (Gari). Ăn cá sống d tiêu và rt b dưỡng.
 
Người Nht ung nhiu sa tươi, nhất là tr em thường ung sa thay nước. Nh chếđộ dinh dưỡng đúng đắn mà người Nht t v thế “Nht lùn” trong thế chiến th II, hin có th hình và th lc đáng kể. Việc NB vào chung kết trong World cup k trước minh chng điều này. Mun con em chúng ta có th lc và chiu cao tt, hãy cho chúng ung sa tươi và ăn phó mát hàng ngày. Đây cũng là cách làm tăng tuổi th.
 
II. Rượu và sc khe
 
Rượu Sake được ưa chuộng nht NB làm bng go t có hàm lượng cn khong 15% nng hơn rượu vang ca Pháp khong 3 độ, v ngt và thơm rất d ung. Người Nht thường hâm nóng Sake ri ung trong mùa Đông. Họ có th ung Sake ướp lnh trong mùa Hè, tuy nhiên nhiều người Nht thích hâm nóng Sake ngay c trong mùa Hè. Sake được hâm nóng ti khong 45° C trong mt bình s nh (Chôshi) khong 180 dcl, ri ung bng chén nhỏ cũng bng s. Rượu trng ca ta cũng thơm ngon nhưng nồng độ t 35 ti 40 độ, quá mnh. Người viết đã thử pha rượu nếp (Nếp Mi) vi nước sôi để gim nng độ thì thy v cũng hơi giống Sake. 
                                              
                                                                     
                                                                                             
 
Ngoài Sake, người Nht cũng ung Shôchu được chế to bng go t hay khoai có nng độ khong 30 – 35 độ. Vì nng độ mnh, Shôchu thường được pha vi soda ri ung vi đá. Người Nht ch ung rượu vào bui chiu sau khi đã làm xong việc. Đây cũng là mt tp quán tt. nước ta, người viết thy mt s người ung rượu ngay t bui sáng, bui trưa “dzô” mạnh ri bui chiu càng “dzô” mnh hơn. Việc này va làm gim năng xuất lao động, hi cho sc khe va làm mt s nghiêm túc trong công vic. Nếu mt công nhân viên Nht nào b phát hin say xn trong gi làm vic, thì chắc chn anh ta phi ngh vic! Ung rượu điều độ t 1 ti 2 long bia (hay 1 – 2 ly vang hoc 1 -2 Chôshi Sake) mt ngày giúp khí huyết lưu thông, giảm thiu nguy cơ suy tim (heart attack) và tai biến mch máu não. Kết qu nghiên cu ca Đại hc Harvard năm 2003 đã minh chứng điều này. H theo dõi 38000 người đàn ông trong 12 năm và thấy nhng ai ung bia, vang hay rượu mnh đều đặn và va phi mi ngày có th gim nguy cơ suy tim tới 37% ! Tuy nhiên thói quen quá chén nhiu ln liên tiếp có thểđưa đến nghin rượu, không nhng gim năng xuất lao động, gim th mà còn làm tan v hnh phúc gia đình. Chúng ta nên giáo dục trit để v sđộc hi ca vic quá chén nht là nông thôn, nơi tệ nn đàn ông nghiện rượu đánh đập v con xy ra khá phổ biến.
 
III. Thuốc lá và sc khe
 
Từđầu thp k 1990, NB đã ban hành luật cm hút thuc lá nhng nơi công cộng như nhà hát, rạp chiếu bóng, nhà ga, sân bay, các công s, v.v. Ti Nht, tt c các phòng làm vic đều cm hút thuc lá. Các công ty phi tạo mt s khu thoáng khí dành cho người hút thuc lá, ngoài các khu này, không được hút thuc lá trong công s (xưởng). S người Nht hút thuc lá gim đáng kể. Đây là một nguyên nhân khiến NB duy trì v trí s mt v trường th
 
                                                                                                        
 
 
nước ta, t nn hút thuốc lá tht đáng báo động, không nhng độc hi cho bn thân người hút mà còn gây hi cho thân nhân và nhng người xung quanh, và đôi khi gây hoả hon. Người ta ngang nhiên hút thuc lá ngoài đường, trên phà tu, ngay c trong xe khách có gn máy lnh, các cửa sđóng kín! Người viết có kinh nghim đi xe khách từ Hà Ni ti H Long, trong xe có bng ghi “cm hút thuc” nhưng chính tài xế lái xe li hút thuc!
 
Trước hết, hút thuc lá là mt trong nhng nguyên nhân ln dn đến ung thư phổi, d gây t vong. Ngoài ra, Nicôtin trong thuc lá có tác dng làm huyết qun d dày co li, d gây triu chng viêm d dày, viêm tá tràng, đồng thi xúc tiến quá trình lão hóa ca da, khiến da d có nhng nếp nhăn. Năm 2002, khoa vệ sinh công cng Đại học Harvard đã tiến hành mt cuc điều tra vnh hưởng ca thuc lá đối vi chng hói đầu. 1241 nam trung niên người Mđược chn ngu nhiên, và kết qu là nhng người hút thuc lá có các lượng hóc môn nam gii cao hơn người không hút thuc lá t 13 ti 18%. Điều này khiến tóc h d rng dn đến hói đầu. Đối vi ph n, ngay c người hút thuc lá thđộng (sng chung vi người hút thuc lá hay ngi làm vic gn người hút thuc lá), ngoài nh hưởng xu ti thai nhi và sinh sn, Nicôtin làm huyết qun co li, máu lưu thông chậm, cướp đi một lượng ln vitamin C, khiến cho da d b tàn nhang và to nếp nhăn. Một nghiên cu Nht gn đây, đã minh chứng ph n hút thuc lá có lượng nếp nhăn gấp 3 ln ph n không hút thuc, đồng thi ph n hút thuc lá có làn da già hơn người không hút thuc 1,5 tui. 
                                                                                       
 
Hiện nay các nước tiên tiến, rt ít người hút thuc lá vì dân chúng được giáo dc nghiêm túc v nhng độc hi ca thuc lá. Phi giáo dc v nhng độc hi ca thuc lá trong hc đường, cm hút thuc lá nơi công cộng trong công s và nơi làm việc. Hin tượng tr v thành niên hút thuc lá cũng đáng báo động. Đây là trách nhiệm ca gia đình, học đường và xã hi. Người ln chúng ta phi làm gương, bỏ hút thuc thì mi giáo dc con em được. Đơn giản là nếu người thy hút thuc lá thì khó có th thuyết phc hc sinh không hút thuc, cũng ging như bố (hay m) hút thuc thì không th dy con không hút thuc được vy. Ai cũng biết rng hút thuc trong tui v thành niên rt d dn đến nghin ngp.Tuy rt thích, người viết không mun lui ti các phòng trà ca nhc và rp chiếu bóng vì s người ngang nhiên vi phm quy lut “Cm hút thuc” còn quá nhiu. Đây là một điều đáng tiếc vì nó chng t trình độ văn hóa của chúng ta còn thp!
 
IV. An toàn giao thông
 
Tại NB, năm 1995, số người t vong trong s c giao thông là 12000 người (theo định nghĩa s người t vong trong vòng 24 tiếng đồng h sau khi gp nn), năm 2005 con số này là 7000 người, gim 42% trong 10 năm. Đây là thành quả ca vic ci thin các h thng – quy định an toàn giao thông và nht là vic nâng cao ý thc trách nhim ca người tham gia giao thông.ti NB. Năm 2005 dân số NB là 128 triu người, như vậy s t vong do tai nn giao thông là 55 người trên 1 triu người. VN, năm 2002 số người t vong trong sự c giao thông là 13000 người, dân s VN là 78 triu người, s t vong do tai nn giao thông là 166 người trên 1 triu người cao gp ba ln so vi NB. Nên chăng chúng ta tạo phong trào nâng cao ý thc trách nhim ca người tham gia giao thông k c người đi bộ vì chính người đi bộ nếu không tuân th lut giao thông cũng gây ti nn dn đến t vong. Nhng người t vong trong tai nn giao thông đa phần li là tr ct ca mt gia đình, mất h là gia đình khốn qun, con cái đôi khi phải b hc! Nht có qu t thin tng hc bng giúp các cháu có b hay m t vong trong tai nn giao thông tiếp tc hc hành. Đồng thi chúng ta cũng nên chn chnh vic cp phát giy phép lái xe, chm dt t nn mua bán giy phép, mt nguyên nhân dn đến tai nn giao thông nghiêm trọng. Chúng ta nên nhn mnh hơn nữa vic giáo dc an toàn giao thông t các lp mm non tr lên. Hãy luyn cho con em chúng ta biết sng tp th, tôn trng k lut và lut pháp nht là lut giao thông. Như người viết đã nêu trong một bài viết kỳ trước (NS Pháp Lut tháng 03/2006), chúng ta cn nâng cao trình độ văn hóa đường ph bng cách vn động mi người tuân th các phép lch s trong giao thông như không vượt đèn đỏ, dành ưu tiên cho người đi bộ ti nhng nơi quy định, không đi xe đạp hay xe gắn máy ngược chiu, không x rác và hút thuc trên đường ph v.v.. Nhng điều cơ bản này không nhng giúp gim thiu tai nn giao thông mà còn giúp nước ta thanh lch hơn trong con mắt ca du khách nước ngoài.
 
V. Chuyên cần tp th dc, chơi thể thao điều độ
 
NB, t cp tiu hc lên đến đại hc, nhà trường khuyến khích hot động câu lc b bao gm nhiu ngành văn hóa, nghệ thut và rt nhiu câu lc b th dc th thao để rèn luyn thân th và hc tp phong cách sng trong tp th. Hc sinh – sinh viên được khuyến khích gia nhp mt hoc hai câu lc b (CLB) gm các CLB th dc th thao như thể dc th hình, khiêu vũ, bơi lội, bóng chày (Baseball), bóng đá, quyền Anh, Karate, Nhu đạo, Taikido v.v. thích hp vi s thích ca mình. 
                                                                       
 
Các CLB thể dc - th thao này giúp to tp quán yêu thích th dc - th thao trong đại đa số dân chúng NB đồng thi là lò luyn các tuyn th quc gia ca NB. Bn thân người viết cũng đã gia nhập CLB bóng bàn ca Đại hc Ngoi ng Tokyo và CLB khiêu vũ của Đại hc Tokyo. Vic luyn tp trong các CLB này rt nghiêm túc. T d như tại CLB bóng bàn, mt tun tp hai bui mi bui khong 3 - 4 gi, bt đầu bng mt gi tp th dc cơ bản gm th dc toàn thân, nhy ếch, chy ma ra tông v.v. nhm tăng cường thể lực, sau đó học các tư thếđánh và đỡ bóng, cách giao bóng v.v., mi tư thế phi tp đánh khống hàng ngàn ln đến khi nhuyn mi thôi, cui cùng mi thc s tp đánh bóng bàn. Được rèn luyn trong các CLB như vậy, hc sinh - sinh viên Nht ý thc được trách nhiệm ca mình đối vi thân th, thc hành phương châm “một tinh thân minh mn trong mt thân th khe mnh” trong sut cuc đời ca h. Đây cũng là bí quyết sng khe và trường th ca người Nht mà chúng ta nên áp dng linh hot vy.