Chu Dịch có mối liên quan gì với Trung Y

Chu Dịch có mối liên quan gì với Trung Y

 Trong lịch sử Trung Quốc, bộ thư tịch đầu tiên nói rõ lý luận Trung y chính là " Hoàng đế nội kinh". Bộ y thư cổ đại này lấy danh Hoàng đế, kỳ thực rất khó khảo cứu nguồn gốc, niên đại xuất bản sách cũng như cách nói không đồng nhất, có sách nói nó ra đời ở giai đoạn Chiến quốc hoặc trước giai đoạn Tần hán, cũng có thể trong thời kỳ triều Hán. Bất luận là như thế nào thì trình độ của sự hoàn thiện và tính hệ thống tư tưởng Y điển cổ đại đồ sộ cực kỳ hiếm thấy. Nhưng có cơ may lật xem cuốn cổ tịch này và thấy được hàm ý uyên thâm của tác phẩm y học, chắc chắn sẽ phải thốt lên kinh ngạc. Trong bộ thư tịch này, xuất hiện rất nhiều không phải là bệnh lý, không phải phương dược, mà chỉ là 2 chữ Âm dương, đến đây độc giả không thể không hoài nghi rốt cuộc đây là bộ sách y học hay là bộ giải thích bộ " Y Dịch " vậy.

 Một câu nói cao nhất về nguyên tắc trị bệnh được lấy ra từ " Hoàng đế nội kinh" : Hoàng đế viết : " Âm dương, đạo của thiên địa, cương kỷ của vạn vật, gốc của sự sát sinh, phủ của thần minh, trị bệnh tất cầu kỳ bản" từ đó chúng ta có thể thấy " Chu dịch" căn bản đã quyết định " thế giới quan cơ thể " và " thế giới quan bệnh tật" của Hoàng đế nội kinh, cũng quyết định hướng đi của lịch sử Hoàng hà Trung Y hàng nghìn năm. Tôn Tư Mạo đời Đường nói : " Không biết dịch không biết Trung y", Các nhà Y dược Trung y cổ đại luôn coi trọng học tập và nghiên cứu " Chu dịch ", rất nhiều Danh y có nhận thức đầy đủ đối với Chu dịch rất sâu sắc, vì thế Lịch sử Trung Y có 1 câu danh ngôn, nói là " Y Dịch đồng nguyên", ý nói Y học và Dịch học mặc dù hình thái khác nhau, nhưng lại căn bản cùng gốc. Chính như Y gia Trương Cảnh Nhạc đời Minh nói : " Dịch, cũng là cái vi diệu cương nhu của Âm Dương, Y giả, ý dã, Cơ chế của nó là sự phối hợp Âm Dương tiêu chưởng " . Một lời khái quát: vấn đề then chốt của Y gia và Dịch gia đều không qua được Âm Dương".




Âm dương tương sinh, tương khắc lại tương hỗ tương thành, tiêu này đối với trưởng, phản ảnh trên cơ thể con người, thì là biểu hiện của " hấp thu " và " chuyển hóa". Vì thế Trung y cho rằng, âm dương bình hành mới có thể tiến hành các hoạt động sinh lý bình thường, nếu một số nhân tố bệnh tật phá vỡ sự cân bằng âm dương, bất cứ 1 bên âm dương của cơ thể thiên thịnh hay thiên suy , đều có thể phát sinh bệnh tật, tức là " âm dương mất cân bằng". Cho nên Y học cổ truyền cho rằng : Mắt xích cơ bản của phát sinh bệnh tật chính là Âm dương mất cân bằng mà mấu chốt trị bệnh chính là Điều hòa âm dương mà không phải là "Đau đầu trị đầu, Đau chân trị chân" .



Chu dịch được coi là nguồn gốc văn hóa Trung Hoa, Đặc sắc to lớn nhất của Nó chính là : phương pháp luận của nó và thế giới quan không giống sự phân chia 4 phương trời mà là rằng buộc cùng nhau, phương pháp luận đồng thời lại là thế giới quan của nó , thế giới quan đồng thời lại là phương pháp luận. " Hoàng đế nội kinh" từ mô hình tư duy kiểu âm dương mà ra, Thành tựu được thế giới quan bản thể tự thân, tức là mang Thân thể coi là 1 chỉnh thể kết cấu hữu cơ, mà các sự kết hợp cơ giới, đơn giản giữa các bộ phận của cơ thể, cũng chính là nói, trong mắt người Trung Quốc nhìn thấy thế giới quan Thân thể mà không thấy được Thế giới quan cơ bắp.
Bản dịch Tôn Mạnh Cường


易经和中医的有什么关系?
来自: 百家号


在中国历史上,第一部阐述医学理论的书籍应该就是《黄帝内经》了。对于这部托名黄帝的古代医书,其实真实作者已经很难考据了,其成书年代也说法不一,或说是在战国,或者在秦汉之际,也许是在汉朝中期。然而无论如何,其思想的系统性和完备的程度,在浩如烟海的古代典籍中是极为罕见的。可是,如果我们有幸翻开这部古老的而又深沉的医学著作,肯定会大吃一惊:在这部书里,出现最多的不是病理,不是药方,而是“阴阳”二字!以至于出读者不得不怀疑;这到底是一部医学著作还是一部解释《周易》的书?


《黄帝内经》中一句话道出了中医治病的最高原则:“黄帝曰:阴阳者,天地之道也,万物之纲纪,生杀之本始,神明之府也,治病必求于本。”从这里我们可以看出,《周易》从根本决定了《黄帝内经.》的“身体观”和“疾病观”,也决定了中医在几千年的历史长河中的走向。唐朝的孙思邈说:“不知易者不知中医。”古代的中医药家都很重视对《周易》的学习和研究,很多有名的医家无一不对周易有深刻的认识。所以中医学史上有一句名言,叫做“医易同源”。意思是说,医学和易学尽管形态各异,但却是同根本院。正如明代医学家张景岳所说:“易者,易也,具有阴阳动静之妙;医者,意也,合阴阳消长之机。”一言概之,医学与易学的核心问题都不过是“阴阳”问题。


阴阳相生相克,却又相辅相成,此消彼长,反映在人的身体上,则表现为“新陈”和“代谢”。所以中医认为,阴阳平衡才能进行正常的生理活动,若遭受某些疾病的因素破坏了阴阳平衡,体内的任何一方偏盛或偏衰,都可发生疾病,即所谓的“阴阳失调”。所以我国医学认为,疾病发生的基本环节就是“阴阳失调”,而治病的关键就是要“调和阴阳”,而非“头痛治头,脚痛治脚”。


《周易》作为中华文化的本源,其最大的一个特色就是:它的方法论和世界观不像西方世界那样是彼此分离的,而是纠缠在一起:方法论同时又是它的世界观,世界观同时又是方法论。《黄帝内经》从阴阳式的思维模式出发,成就了自身的“身体观”,即把身体看作一个有机的结构系统,而非身体的各个部位之间简单、机械的组合。也就是说,中国人眼里看到的是“身体”,而非“肉体”。